تَعَلموا العربیة

اقسام مفعول مطلق:

۱- مفعول مطلق تأکیدی: مصدری است که فعل ماقبل خود را مورد تاکید قرار می دهد تا شک و تردید مخاطب را برطرف کند.لذا درترجمه ی آن ازکلماتی نظیر حتما، قطعا،بی شک، مسلما ،همانا استفاده می شود.

مانند: رَتِّل القرآنَ ترتیلا.

۲- مفعول مطلق نوعی یا بیانی:

مفعول مطلق نوعی به بیان نوع فعل ماقبل خود می پردازد تا مخاطب ازنوع عمل فاعل با خبرگردد لذا بعد مفعول مطلق نوعی صفت یا مضاف الیه می آید مانند:

انّا فتحنا لک فتحا ً مُبینا ً. فتحا مفعول مطلق نوعی است چون به دنبال آن صفت امده است.

نظرتُ الی الاشجارنظرَ الباحثِ. نظر مفعول مطلق نوعی است چون به دنبال ان مضاف الیه آمده است.

نکته:

۱- اگربعد ازمفعول مطلق مضاف الیه بیاید ازکلماتی نظیر( مانند، شبیه، مثل و.... ) استفاده می شود .

یعیشُ البخیلُ فی الدنیا عیشَ الفقراءِ.  بخیل دردنیا مانند فقیران زندگی می کند.

۲- اگر بعد مفعول مطلق صفت بیاید درترجمه ، صفت را قبل ازفعل می آوریم.

إجتهدتُ إجتهادا کثیرا . بسیارتلاش کردم .

۳- مفعول مطلق عددی: تعداد و دفعات انجام عمل را بیان می کند لذا ة یا تَین ِ(علامت مثنی) وجمع (ات) به آخرمصدر اضافه می شود.

ضربتُ الرجلَ ضربة ً ، ضربتین ِیا ضرباتٍ . مرد را یک ضربه یا دوضربه یا چند ضربه زدم.

حذف عامل مفعول مطلق

گاهی عامل مفعول مطلق یعنی فعل ماقبل ازجمله حذف می شود مانند:

۱- اجتهادا ، مرحبا ، عجبا ، أهلاوسهلا ، سمعا وطاعة، حقا ، أصلا ، حمدا، شکرا ، جدا، ایضا، صبرا، حتما، یقینا، قطعا،سهلا ..... این کلمات منصوب اگردرجمله نقش دیگری نداشته باشند مفعول مطلق می باشند.            حمدا لله علی نعمائه .  

جانشین مفعول مطلق

گاهی بعضی ازکلمات جانشین مفعول مطلق می شوندکه عبارتند:

۱- هرگاه کل وبعض به مصدری هم جنس بافعل ماقبل خود اضافه گردد.

 مانند: حرص فی طلب المال کلَ یا بعضَ الحرصِ. دراین مثال کل یا بعض مفعول مطلق هستند زیرا بعد ان دو کلمه الحرص که ازجنس فعل ما می باشد امده است.

۲- هرگاه بعد عدد معدود ما ازنظرجنس با فعل ماقبل مطابقت داشته باشد. که دراین صورت ان معدود چون بعد عدد آمده نقش تمییز می گیرد و خود عدد مفعول مطلق می شود مانند:

قرأتُ الکتابَ ثلاثین قراءة ً.  ثلاثین عددی است که جانشین مفعول مطلق شده است.

۳- هرگاه بعد اسم اشاره مصدری ازجنس فعل ما قبل بیاید ، آن اسم اشاره جانشین مفعول مطلق شده است مانند: ساعدتُ فاطمة هذه المساعدة.  اسم اشاره مفعول مطلق و بعد ان عطف بیان می باشد.

۴- هرگاه اسم تفضیل مضاف به مصدری ازجنس فعل ماقبل گردد اسم تفضیل جانشین مفعول مطلق شده است مانند: خاطبه أحسنَ خطابٍ.  کلمه أحسن مفعول مطلق می باشد زیرا به خطاب که ازجنس فعل ما قبل خود است اضافه شده است.

۵- گاهی مفعول مطلق ازجمله حذف می شود و صفت آن جانشینش می گرددلذا آن صفت مفعول مطلق می شود مانند : إجتهدتُ کثیرا . که دراصل جمله این چنین بوده است: اجتهدتُ اجتهادا کثیرا.  کلمه کثیرا مفعول مطلق می باشد.